بررسی جایگاه آمران به معروف و ناهیان از منکر در قانون حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق دانشگاه تبریز

2 کارشناسی ارشد حقوق عمومی دانشگاه تبریز

10.30497/lcc.2016.75712

چکیده

امر به معروف و نهی از منکر، قانونی طبیعی و برخاسته از سرشت انسانی و سرنوشت اوست که عقل نیز وجوب آن را در جامعه‌ بشری به اثبات می‌رساند. اصل هشتم قانون اساسی، دعوت به خیر را یک «وظیفه همگانی» می‌شمارد، بنابراین در جامعه اسلامی باید شاهد اجرای این عمل به عنوان یک وظیفه قانونی برآمده از تعالیم و احکام اسلامی باشیم. این اصل با احاله‌ تعیین شرایط و حدود و کیفیت آن به قانون، راهکار مهمّی را در رفع ابهامات مسیر اجرا مشخّص کرده است. بر این اساس، تعیین مصادیق، سازمان و نهاد عمل کننده، مجریان و شیوه عملکرد از مهمترین اموری هستند که قانون باید نسبت به آنها تعیین تکلیف نموده باشد. این مطالعه در پی پاسخ به این سوال است که آمران به معروف و ناهیان از منکر چه جایگاه و حدود و اختیاراتی را در نظام حقوقی کشور و بالاخص در قانون حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر دارند؛ فلذا با روش توصیفی و تحلیلی، ضمن تبیین جایگاه و حدود و اختیارات آنها در حقوق موضوعه جمهوری اسلامی ایران به نقد و بررسی قانون حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر و شرایط اجرای آن از جمله: علنی بودن رفتار و عدم تجاوز به حریم خصوصی، عدم اقدام عملی برای آمر و ناهی، عدم توسّل به اعمال مجرمانه و تعلیم و تعلّم پرداخته است.

کلیدواژه‌ها

الف. فارسی
1-  آشوری و همکاران، محمد (1383)، حقوق بشر و مفاهیم مساوات، انصاف و عدالت، تهران: انتشارات دانشگاه تهران
2-  ایزدهی، سید سجاد (1390)، مبانی فقهی نظارت بر قدرت از دیدگاه امام خمینی، تهران: نشر عروج..
3-  افرام البستانی، فواد (1376)،فرهنگ ابجدی (عربی - فارسی)، رضا مهیار، تهران: ناشر اسلامی
4-  اردبیلی، محمّدعلی (1389)، حقوق جزای عمومی، تهران: نشر میزان، ج2
5-  جرجانی، میر شریف (1377)،التعریفات، ترجمه حسن سید عرب و سیما نوربخش، تهران: نشر و پژوهش فروزان روز
6-  طباطبایی مؤتمنی، منوچهر (1370)،آزادی­های عمومی و حقوق بشر، تهران: انتشارات دانشگاه تهران
7-  عمید زنجانی، عباسعلی (1368)، مبانی فقهی کلیّات قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تهران: جهاد دانشگاهی
8-  الفیروزآبادی، محمدبن یعقوب (1342)، بصائر ذوی التمییز فی لطائف الکتاب العزیز، ترجمه محمدعلی نجار، قاهره: المجلس الاعلی للشئون الإسلامیة، لجنة احیاء التراث الاسلامی، ج4
9-  قربانی لاهیجانی، زین العابدین (1379)، فریضه امر به معروف و نهی از منکر از دیدگاه قرآن و سنت، قم: الهادی
10-   کیخا، نجمه (1389)، عدالت اجتماعی، تهران: انتشارات کانون اندیشه جوان
11-   کاتوزیان، ناصر (1378)،امر به معروف و نهی از منکر یا عامل انقلاب فرهنگی یا سیاسی، تهران: نشر دادگستر، ج2
12-   مصباح یزدی، محمدتقی (1380)،آذرخشی دیگر از آسمان کربلا، قم: موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی
 
ب. عربی
13-   حلّی(محقق حلّی)، جعفربن حسن (1376)، شرایع الاسلام، قم: مؤسسه اسماعیلیان، ج1
14-   حرّ عاملی، محمد بن حسن (1372)، وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، قم: مؤسسه آل البیت علیهم السلام، ج11
15-   حسینی خامنه‏اى، سید علی (1378)، أجوبة الاستفتاءات، بیروت: الدار الإسلامی، ج1
16-   کلینی، محمد بن یعقوب (1379)، اصول کافی، تهران: ولی عصر، ج2
17-   المجلسی، محمّد باقر (1362)، بحارالأنوار، قم: مؤسسة الوفاء الطبعة، ج 75 و 100
18-   الموسوی الخمینی، سید روح­اله (1384)، تحریر الوسیله، تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ج1
19-   النوری الطبرسی، میرزا حسین (1367)، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل‌، قم: مؤسسة آل البیت علیهم السلام، ج12
20-   النجفی، محمد حسن (1351)، جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، قم: دارالکتب الاسلامیه، ج 21