قانون سپاری؛ توسعه مشارکت در قانونگذاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری سیاست‌گذاری عمومی دانشگاه امام صادق علیه السلام (نویسنده مسوول)،

2 استادیار گروه حقوق عمومی دانشکده ی معارف اسلامی و حقوق دانشگاه امام صادق علیه‌السلام،

3 دانشجوی دکتری سیاست‌گذاری فرهنگی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام

10.30497/lcc.2022.241334.1051

چکیده

مشارکت مردم در حکومت در حال تغییر و تحول است و با پیشرفت جوامع، متکامل می‌گردد. مشارکت مردمی دارای الگوهای متفاوتی بوده است. الگویی که هم‌اکنون متداول است، الگوی نمایندگی است. لکن با بروز پدیده‌ای به نام قانون‌سپاری، این الگو در معرض تغییرات گسترده واقع شده است. الگوی قانون‌سپاری مبتنی بر حضور مردم در فرایندهای تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی است. قانون‌سپاری به زیرساخت‌هایی نظیر شفافیت نیازمند است و در رواج خود، مدیون استفاده از روش‌های نوآوری باز و جمع‌سپاری است. قانون‌سپاری در بستر اینترنت شکل می‌گیرد. در قانون‌سپاری می‌توان مساله‌یابی و تدوین پیش‌نویس یک قانون و یا اصلاح آن را به مردم واگذار کرد. به عبارتی، مردم به نحوی دارای صلاحیت ابتکار قانون می‌شوند. به‌منظور این‌ که بتوان میزان پیشرفت قانون‌سپاری در مراحل مختلف قانون‌گذاری را دانست، باید به ماهیت نمایندگی نظر افکنده، مقایسه‌ای را سامان داد. لذا مساله‌ی این پژوهش، مقایسه-ی میان نمایندگی و قانون‌سپاری است تا بتوان با شناخت مبانی آن، در مجالی دیگر الگوی بومی قانون‌سپاری را طراحی کرد. بدین منظور، این مطالعه با ترکیبی از روش‌های «موردکاوی» و «تفسیری» درصدد واضح ‌ساختن افق پیشِ‌روی قانون‌سپاری و چگونگی حضور آن در فرایند قانون‌گذاری است.در نتیجه، با یافتن فهمی از قانون‌سپاری می‌‌توان آن را بومی‌سازی کرد. برای داشتن چنین دریافتی، باید از آموزه‌های اسلامی نظیر شورا و مسئولیت اجتماعی بهره برد. همچنین، بهره گرفتن از قابلیت‌های بازی‌وارسازی این پلت‌فرم‌ها، کمکی شایان به بومی‌سازی رویکرد جمع‌سپارانه در قانون‌گذاری است.

کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 20 فروردین 1401